Je gewicht is gelijk.
Je lichaam niet.
Rond de perimenopauze verandert de manier waarop je lichaam vet opslaat, en begint de botdichtheid af te nemen. Geen van beide zie je op een weegschaal. Een DEXA-scan meet ze wel.
De klachten zijn echt, en ze zijn moeilijk te plaatsen
De meeste hiervan worden op leeftijd geschoven, of op stress, of op niets in het bijzonder. Klinkt dat bekend?
- Slecht slapen
- Gewichtstoename
- Vermoeidheid
- Prikkelbaarheid
Wat een scan in deze fase laat zien
Dalend oestrogeen verandert waar het lichaam vet opslaat: minder op heupen en benen, meer rond de organen. Tegelijk vernieuwt bot langzamer dan het wordt afgebroken. Die twee gebeuren gelijktijdig en geen van beide is van buiten te zien — en juist daarom zegt een meting hier meer dan een spiegel.
Het vet rond je organen — van buiten niet te zien en voor een weegschaal onzichtbaar. DEXA meet het direct.
Dezelfde meting die ziekenhuizen gebruiken om botgezondheid te controleren.
Wat het niet doet
Een DEXA-scan is geen overgangstest en meet geen hormonen. Hij vertelt je waar je lichaam uit bestaat en hoe dat verdeeld is, op één moment. Wat dat voor jou betekent, is het gesprek erna.
Jeroen en Ernst doen de scan en nemen de uitslag met je door. Wil je dit liever met een vrouw bespreken, zeg het bij je aanvraag — we horen het liever dan dat je niet komt.
Is de straling veilig?
Een DEXA-scan gebruikt een fractie van de dosis van een gewone röntgenfoto — vergelijkbaar met een paar uur natuurlijke achtergrondstraling. Het is nog steeds de reden dat een arts elke aanvraag eerst bekijkt.
Wordt het vergoed?
Nee — dit is een preventieve scan die je zelf kiest, dus hij wordt niet vergoed. De €150 dekt de scan, de beoordeling door de arts en het doornemen van de uitslag.
Kan ik komen als ik zwanger ben?
Nee — tijdens een zwangerschap scannen we niet, ook niet bij deze lage dosis. De vragenlijst checkt daarop, en daarna ben je welkom.
Wie maakt de scan?
Een opgeleide laborant maakt de scan; een bevoegd arts keurt hem vooraf goed en tekent je verslag af.
Wat is het verschil met een MRI?
Ze beantwoorden andere vragen. Een MRI brengt weefsel en structuren in detail in beeld en is een diagnostisch middel dat een arts aanvraagt als er iets specifieks bekeken moet worden. Een DEXA meet waar je lichaam uit bestaat — vet, spier en bot — en waar dat zit. Een DEXA is sneller, veel goedkoper en gebruikt een zeer lage dosis; hij vervangt geen MRI en zoekt niets van wat een MRI zoekt.
Waarom niet gewoon een weegschaal of een slimme vetmeter?
Een weegschaal geeft één getal voor je hele lichaam, en dat getal kan niet zeggen of je vet of spier bent kwijtgeraakt. Een bio-impedantiemeter — het soort in een slimme weegschaal — stuurt een kleine stroom door je heen en schat de verdeling uit hoe makkelijk die passeert; die schatting verschuift met hoeveel je die dag gedronken, gegeten of getraind hebt. Een DEXA meet de weefsels apart en per gebied, en kan dus zeggen wáár vet zit in plaats van alleen hoeveel het er is. Dat onderscheid is de hele reden van deze scan.